فصل اول : دريانوردى عربى ( اسلامى ) درآغاز پيدايش بنا به گفتهء « بلاذرى » معاويه به همين منظور ، فرماندهى را به نام « سفيان بن مجيب ازدى » به سوى طرابلس كه از سه شهر تشكيل شده بود ، اعزام داشت و او در منطقه « مرج » كه چندين ميل با شهر فاصله داشت ، قلعه‌اى بنا نهاد و آن را قلعهء سفيان ناميد ، بدين وسيله راه رسيدن موادّ غذايى را از طريق دريا و غير آن بر مردم شهر بست و آن را به محاصره خويش درآورد . « 1 » از اين مطلب چنين استفاده مىكنيم كه برخى از كشتيهاى اسلامى براى اينكه از رسيدن كشتىهاى روم شرقى به شهر طرابلس جلوگيرى كنند از راه دريا و از ناحيه « بندر » اين شهر را محاصره كردند ، امّا به نظر مىرسد كه اين كشتيها اندك بوده و يا اينكه تنها نگهبانى از ساحل را بر عهده داشته اند ؛ زيرا وقتى محاصره طرابلس حتمى شد مردم توانستند با بر قرارى ارتباط با فرمانروايى روم از او درخواست تعدادى كشتى براى جابه جايى خود كنند . با رسيدن كشتيها بر آنها سوار شده و شبانه گريختند . « سفيان و يارانش كه‌هر شب درقلعه خود بسر مىبردند وقتى آهنگ هجوم به دشمن كردند قلعه را كه مردم درآن بودند خالى يافتند و وارد آن گرديدند » « 2 » مانمىتوانيم رسيدن كشتيهاى روم شرقى را به بندر طرابلس در اثر بى توجّهى مسلمانها بدانيم ، بلكه اندك بودن كشتيهاى عربى محاصره كننده و مهارت دريانوردان بيزانس باعث شد تا بتوانند خود را به آرامى به بندر رسانده و آن دسته از اهالى طرابلس راكه مايل به رفتن بودند ، با خود ببرند . به احتمال زياد آزادى طرابلس به دست « سفيان بن مجيب ازدى » در سال 26 هجرى يعنى مدّت كوتاهى پس از فتح دوم اسكندريه صورت گرفت . آزادى شهر طرابلس ، معاويه را براى يورش به قبرس تشويق كرد . به همين جهت در سال 27 هجرى طى نامه‌اى به عثمان سهولت حركت دريايى به قبرس را به اطلاع وى رساند ، خليفه نيز به اواجازهء حمله به روم از راه دريا در قبرس راداد مشروط به اينكه

--> ( 1 ) - بلاذرى ، ج 1 ، ص 150 . ( 2 ) - همان مدرك ، ص 151 .